Cuộc đời Môsê, Carlo Maria Martini

CUỘC ĐỜI MÔSÊ

Carlo Maria Martini[1]

 

Dẫn nhập

Trong các bài sau đây, chúng ta sẽ cùng nhau suy tư và chiêm niệm về “Cuộc đời Môsê”. Cuộc đời của ông là một hành trình đức tin, cuộc đời chúng ta cũng vậy. Hơn nữa, chiêm niệm cuộc đời Môsê sẽ giúp chúng ta chiêm niệm cuộc Vượt Qua của Đức Giêsu, của Giáo Hội và của mỗi người chúng ta.

 

Nhờ những bài suy niệm, chúng ta sẽ gặt hái thêm kiến thức phong phú về Kinh Thánh, đặc biệt là sách Xuất Hành, vì tác giả, Đức Hồng Y Martini, là một nhà chú giải kinh thánh lỗi lạc, mặc dù “Cuộc đời Môsê” được sắp xếp theo trình tự tuần Linh Thao theo thánh Inhaxiô.                                                           

    Linh mục Mỹ Sơn, Long Xuyên

 

 

 

BÀI SÁU (PHẦN I)

MÔ-SÊ “TIÊN TRI BỊ TRAO NỘP”

(hoặc cuộc khổ nạn của Mô-sê)

- Nghe Xh 4, 18-26

- Đọc Xh 4, 10.13; 5, 22-23; 17, 4  & Mc 14, 33-34

- Đọc Ds 20, 3-13; Đnl 1, 37; Ds 12, 1-10 & Ga 18, 22-23.

Trong bài này, chúng ta sẽ suy gẫm về những đau khổ của Môsê; nhờ đó, chúng ta sẽ chiêm ngắm và nắm bắt sâu xa hơn tình yêu Chúa Giêsu dành cho chúng ta.

 

- Xin ơn hiểu biết và cảm nhận sâu xa tình yêu của Chúa Ba Ngôi: Chúa Cha bam Người Con duy nhất cho chúng ta; Chúa Con tự hiến mạng sống vì chúng ta dù chúng ta là những kẻ phản bội; Chúa Thánh Thần soi sáng, thúc đẩy chúng ta đón nhận ơn cứu độ của Chúa Giêsu.

 

Mô-sê là khuôn mặt tiêu biểu báo trước khuôn mặt của Chúa Giêsu. Thực vậy, Môsê bị trao nộp theo nghĩa: ông là ngôn sứ được Chúa trao cho dân; là ngôn sứ tự trao mình cho dân; là ngôn sứ mà dân đã gây nhiều đau khổ. Môsê không đi đến cái chết vì dân như Chúa Giêsu. Tuy nhiên, Môsê đau khổ vì dân chống đối ông và loại bỏ ông. Phần thứ nhất sẽ xem xét một số hoàn cảnh đau khổ của Môsê. Phần thứ hai nói về những hoàn cảnh đau khổ của Chúa Giêsu.

 

Sự đau khổ của Môsê giúp chúng ta chiêm ngắm và nắm bắt chiều sâu tình yêu Chúa Giêsu dành cho chúng ta. Như vậy, thực sự, chúng ta sẽ chiêm ngắm mầu nhiệm Chúa Cha ban Con mình và mầu nhiệm Chúa Con tự hiến chính mình cho loài người chúng ta dù chúng ta phản bội. Ngài không ngừng tự hiến chính mình dù chúng ta đã bao lần chối từ.

 

1. Đau khổ của Môsê

Một nhận xét rất hay của André Neher, một tác giả người Do Thái, trong cuốn sách xuất bản năm 1955 với tựa đề Điều cốt lõi của phong trào ngôn sứ, ông so sánh Abraham với Môsê: Abraham là ngôn sứ của chắc chắn, còn Môsê là ngôn sứ của hoài nghi, của từ chối, của nổi loạn. sự khác biệt này theo ông là do, ngôn sứ kiểu Abraham là ngôn sứ cá nhân, còn ngôn sứ kiểu Môsê là ngôn sứ được sáp nhập vào lịch sử một dân tộc. Chúa Giêsu cũng giống như Môsê.

Trong phần này, chúng ta chọn 4 thử thách khác nhau của Môsê theo Xuất Hành và Dân Số:

 

a. Sự khinh suất của Môsê (Xh 4, 18-26)

Giai thoại thứ nhất rất bí nhiệm. Vâng theo ý Chúa, Môsê đến gặp Gít-rô, bố vợ ông để xin phép trở về Ai Cập xem đồng bào của ông ở đó còn sống không. Gít-rô đồng ý, Môsê đem vợ con lên lưng lừa và trảy đi Ai Cập. Nhưng trên đường đi, vào lúc nửa đêm, Giavê đến gặp ông và muốn giết ông. Xíp-pô-ra, vợ ông lấy mảnh đá sắc cắt bì cho con, cầm nó đụng vào chân ông. Và Giavê tha cho ông. Lúc đó, bà nói: “Nhờ máu, ông đã kết nghĩa vợ chồng với tôi”, tức là nhờ phép cắt bì.

 

Bản văn này rất khó chú giải. Tuy nhiên, chúng ta sẽ cố gắng giải thích theo văn cảnh của nó. Tự căn bản, Môsê nghĩ rằng lời Đức Chúa gọi ông cũng giống như ngày xưa: trở về Ai Cập với đoàn vật, vợ con và bắt đầu lại cuộc sống. Nhưng Gia-vê muốn ông hiểu rằng mọi sự đã thay đổi và ông đã khinh suất không hiểu lời Ngài. Dù chúng ta không hiểu hết được, nhưng cũng cảm thấy Đức Chúa muốn báo cho ông biết rằng đó không phải là một công việc dễ dàng, mà là một điều gì đó bắt ông phải dấn thân hoàn toàn, cho đến chết.

 

Giai thoại bí nhiệm nên cũng đưa ra nhiều giáo huấn. Theo con đường Tin Mừng, hiến thân cho công việc tông đồ không phải là quyền thế, vinh quang, mà là phục vụ; không chỉ đơn giản cần thay đổi một chút về phương pháp hoặc điều chỉnh về ngôn ngữ, mà đòi phải có một thái độ hoàn toàn khác. Chúng ta luôn có khuynh hướng muốn giản lược tính mới mẻ của Tin Mừng cùng với khả năng hoán cải mạnh mẽ của nó vào một diễn từ xoay quanh những cách thế hành động, nhưng Chúa nói với chúng ta rằng không phải như vậy, đó là một điều gì đó hoàn toàn khác: “Con không thể tưởng tượng ra điều mà Ta kêu gọi con”. Về phần Môsê, bây giờ ông đã hiểu điều Chúa kêu gọi ông làm đã bắt đầu dù ông không biết. Ông hiểu theo cách cá nhân nhỏ hẹp của mình, nhưng Thiên Chúa kéo ông ra khỏi những suy nghĩ nhỏ hẹp đó qua những hành vi lạ lùng như đêm nay.

 

b. Môsê sợ hãi

Bây giờ, chúng ta nói tới những nỗi sợ của Môsê. Ông hay sợ hãi, nhất là khi nhận thấy không thể thi hành sứ vụ, phải cố gắng hết sức, và gặp nguy cơ …

 

Ngay từ đầu, Môsê đã thoáng thấy công việc sẽ diễn ra thế nào, nên tìm cách từ chối: “Con không có tài ăn nói” (Xh 4, 10). Và khi ông hiểu công việc Chúa trao vượt quá sức lực thể lý của ông; ông hoảng sợ cầu xin Chúa: “Lạy Chúa, xin tha cho con, xin Chúa hãy sai người mà Chúa muốn!” (c. 13); nghĩa là xin Chúa hãy sai người khác. Đức Chúa nổi giận. Ông không thể thoái thác ơn gọi theo ý mình. Cuối cùng, ông đã gánh vác trách nhiệm và chu toàn cho đến cùng.

 

Đàng khác, Môsê diễn tả sự sợ hãi của ông khi than thở rằng: Lạy Chúa, tại sao Ngài đã làm khổ dân này ? Tại sao Ngài đã sai con đi ? Từ khi con đến với Pha-ra-ô để nhân danh Ngài mà nói, thì vua ấy làm khổ dân này, và Ngài chẳng giải thoát dân Ngài gì cả!" (Xh. 5, 22-23). Ông nghĩ công cuộc giải phóng dân Israel thì dễ dàng, nhưng thực tế lại rất khác. Ông bắt đầu sợ hãi và tự hỏi: “Lạy Chúa, Chúa còn muốn gì ở con? Chúa muốn dẫn con đi trên con đường nào?”

 

Và sự sợ hãi của Môsê còn thấy được ở Xuất hành 17, 4: “Môsê kêu lên Đức Chúa: Con đã làm gì cho dân này? Chỉ còn một chút nữa là họ sẽ ném đá con”.

Môsê đã trải qua những kinh nghiệm đầy khó khăn, qua đó, ông cảm thấy tất cả yếu đuối của mình. Trong Tân ước, các môn đệ cũng trải qua kinh nghiệm sợ hãi đó: “Đức Giê-su và các môn đệ đang trên đường lên Giê-ru-sa-lem, Người dẫn đầu các ông. Các ông kinh hoàng, còn những kẻ theo sau cũng sợ hãi” (Mc 10, 32). Họ như muốn hỏi Chúa: “Chúng ta đi đâu đây? Thày dẫn chúng con đến đâu? Tại sao lại phải lên Giê-ru-sa-lem nơi mọi người sẽ đối xử tàn tệ với chúng ta?” Các ngôn sứ cũng không tránh khỏi sợ hãi. Trở thành ngôn sứ, thành người tôi tớ phục vụ Tin Mừng không có nghĩa là tiến bước trong hân hoan, với con tim đầy tràn nhiệt tình, mà là chịu đựng sự đau khổ trong những tình thế không lối thoát. Chính vì thế Chúa mời gọi chúng ta đặt niềm tin vào Lời Ngài.

 

c/ Môsê bất an

Môsê đã đứng vững dù phải chịu đựng mọi sự. Dù vậy, sẽ đến lúc ông bị lung lay và trải qua một cuộc khủng hoảng sâu xa mà Kinh thánh tuy diễn tả bằng những lời bí ẩn, nhưng cũng giúp chúng ta hiểu rằng có một điều gì đó trầm trọng xảy ra trong tâm hồn ông.

 

Câu chuyện xảy ra ở mạch nước Mê-ri-ba theo sách Dân số kể lại: “Dân gây chuyện với ông Mô-sê, họ nói : "Phải chi lúc anh em chúng tôi tắt thở trước mặt ĐỨC CHÚA, thì chúng tôi cũng tắt thở luôn cho rồi. Hai ông đưa đại hội của ĐỨC CHÚA vào sa mạc này để làm gì? Có phải để chúng tôi và súc vật của chúng tôi chết ở đây hay không? Hai ông đưa chúng tôi từ Ai-cập lên để làm gì ? Có phải để đưa chúng tôi vào chốn độc địa này chăng? Đây không phải là nơi để gieo vãi, không vả, không nho, không lựu, không cả nước uống." Dân chúng đổ lên đầu Môsê và Aaron mọi cay đắng và bất mãn của họ. Hai ông đến cửa Lều Hội Ngộ, quì sấp mặt xuống khẩn cầu; Chúa phán với Môsê: "Hãy cầm lấy cây gậy, và cùng với A-ha-ron, anh ngươi, triệu tập cộng đồng lại. Trước mặt chúng, các ngươi sẽ nói với tảng đá và chúng sẽ cho nước; từ tảng đá, ngươi sẽ làm cho nước chảy ra cho chúng, và ngươi sẽ cho cộng đồng và súc vật của chúng uống."

 

Ông Mô-sê cầm lấy cây gậy ở trước nhan ĐỨC CHÚA, như Người đã truyền cho ông. Ông Mô-sê và ông A-ha-ron triệu tập đại hội trước tảng đá; ông Mô-sê nói với họ: "Nghe đây, hỡi quân phản nghịch! Từ tảng đá này, chúng tôi có thể làm cho nước chảy ra cho các người được không?" Ông Mô-sê giơ tay, lấy gậy đập vào tảng đá hai lần; nước trào ra lai láng cho cộng đồng và súc vật uống.

Bấy giờ ĐỨC CHÚA phán với ông Mô-sê và ông A-ha-ron: "Bởi vì các ngươi đã không tin vào Ta để biểu dương sự thánh thiện của Ta trước mắt con cái Ít-ra-en, nên các ngươi sẽ không được đưa đại hội này vào đất Ta ban cho chúng." Đó là mạch nước Mơ-ri-va - nghĩa là gây chuyện - nơi con cái Ít-ra-en đã gây chuyện với ĐỨC CHÚA, và Người đã biểu dương sự thánh thiện của Người giữa họ”. (Dân số 20, 3-13).

 

Chúng ta lấy làm lạ tại sao Môsê luôn tuân lệnh Chúa thì ở đây ông lại “thất bại”. Lý do rất là khó hiểu. Kinh thánh không nói rõ. Có phải Môsê đã không tin Chúa nên đập vào tảng đá tới hai lần? Theo truyền thống khác, ông bị Chúa phạt vì dân chúng không chịu đi theo con đường Cades để đến Canaan. Trong Đệ Nhị Luật, Môsê nỏi rằng: “Vì các ngươi mà Đức Chúa nổi giận và nói với tôi: ‘Ngươi nữa, người cũng không được vào đất ấy. Chính tôi tớ ta là Giosuê con ông Nun, sẽ vào đó”. (Đnl. 1, 37). Theo bản văn này và một vài bản văn khác (Đnl 3, 26; 4,21) hình như Chúa phạt Môsê vì ông đã không theo con đường phía Nam, mà lại theo phía Đông, qua sông Gióc-đa-nô để vào đất hứa, chứ không phải vì mạch nước Mơ-ri-va. Trong trường hợp này, Môsê đã chiều theo dân. Họ sợ hãi vì được tin phải đi qua vùng có những người khổng lồ sống, nên muốn đi theo hướng Đông; bởi vậy, Môsê đã không tin tưởng nơi Đức Chúa. Chúng ta không biết rõ lý do nào đúng hơn. Trong đời sống thiêng liêng, chúng ta tin rằng mình đang lớn lên trên con đường nhân đức, rồi đến một lúc nào đó, chúng ta thất bại, hoặc gặp những khó khăn, chúng ta đánh mất sự quân bình vẫn có. Môsê đã trải qua kinh nghiệm đó. Ông đã trải qua những giờ phút khủng hoảng nghiêm trọng đưa đến những hậu quả, và ông đã phải khiêm tốn và chân thành chấp nhận. Ông trách mình đã quá thương dân, che chở họ đến nỗi đã xa lìa Lời Chúa.

 

Chúng ta cũng vậy khi để cho thế gian lôi cuốn. Chúa không hứa sẽ giúp chúng ta không bao giờ vấp ngã; Ngài không giải thoát chúng ta khỏi những hậu quả vì hành động sai; Ngài chỉ hứa tha thứ và thương xót.

 

 


[1] Các bài suy niệm phỏng dịch từ “Vie de Moise, vie de Jesus et existence pascale”, Éd. St.-Augustin-St-Maurice, Suisse, 1994

 

Bài viết liên quan:

Cuộc đời Môsê, Carlo Maria Martini
Cuộc đời Môsê, Carlo Maria Martini
Cuộc đời Môsê, Carlo Maria Martini
Cuộc đời Môsê, Carlo Maria Martini
Cuộc đời Môsê, Carlo Maria Martini
Cuộc đời Môsê, Carlo Maria Martini
Cuộc đời Môsê, Carlo Maria Martini
Cuộc đời Môsê, Carlo Maria Martini
Cuộc đời Môsê, Carlo Maria Martini
Cuộc đời Môsê, Carlo Maria Martini
Page 1 of 20 (191 items)
Prev
[1]
2
3
4
5
6
7
18
19
20
Next
Lời Chúa mỗi ngày
Bài viết mới
Câu chuyện chiều thứ 7
Thống kê Truy cập
Đang online: 892
Tất cả: 60,870,552