Phụng vụ

Thánh Mát-thi-a Tông Đồ

  • In trang này
  • Lượt xem: 3,348
  • Ngày đăng: 13/05/2022 09:07:39

NGÀY 14 THÁNG 05

Thánh Mát-thi-a Tông Đồ

 

Thánh Mát-thi-a Tông Đồ là môn đệ “thứ 13“ của Chúa Giê-su. Chữ Mát-thi-a thực ra chỉ là hình thức viết tắt của chữ Mattathias trong tiếng Hýp-ri: tên đầy đủ của Ngài phải là Mát-ta-thi-a. Không có nhiều thông tin về Ngài xét về khía cạnh sử học. Và vì thế, những gì người ta biết được về Ngài hầu hết đến từ những truyền thuyết. Theo sách Tông Đồ Công Vụ thì sau khi Chúa Giê-su về Trời, nhóm Mười Một môn đệ của Ngài đã họp nhau lại để bầu chọn một người thế chỗ cho Giu-đa Iscariot – kẻ đã phản bội Chúa và đã tự sát. Hai ứng cử viên cho vị trí đó là ông Giu-se Ba-sa-ba và ông Mát-thi-a.

 

Sách Công Vụ Tông Đồ đã thuật lại cuộc bầu chọn trên với những lời như sau: „Trong những ngày ấy, ông Phê-rô đứng lên giữa các anh em – có khoảng một trăm hai mươi người đang họp mặt –. Ông nói: “Thưa anh em, lời Kinh Thánh phải ứng nghiệm, lời mà Thánh Thần đã dùng miệng vua Đa-vít để nói trước về Giu-đa, kẻ đã trở thành tên dẫn đường cho những người bắt Đức Giê-su. Y đã là một người trong số chúng tôi và được tham dự vào công việc phục vụ của chúng tôi. Vậy, con người ấy đã dùng tiền công của tội ác mà tậu một thửa đất; y đã ngã lộn đầu xuống, vỡ bụng, lòi cả ruột gan ra. Điều đó, mọi người ở Giê-ru-sa-lem đều biết, khiến họ đặt tên cho thửa đất ấy là Kha-ken-đơ-ma, theo tiếng của họ nghĩa là Đất Máu. Thật thế, trong sách Thánh vịnh có chép rằng:

 

Ước gì lều trại nó phải tan hoang,

không còn ai trú ngụ.

Và ước gì người khác nhận lấy chức vụ của nó.

 

Vậy phải làm thế này: có những anh em đã cùng chúng tôi đi theo Chúa Giê-su suốt thời gian Người sống giữa chúng ta, kể từ khi Người được ông Gio-an làm phép rửa cho đến ngày Người lìa bỏ chúng ta và được rước lên trời. Một trong những anh em đó phải cùng với chúng tôi làm chứng rằng Người đã phục sinh.

 

Họ đề cử hai người: ông Giô-xếp, biệt danh là Ba-sa-ba, cũng gọi là Giút-tô và ông Mát-thi-a. Họ cầu nguyện rằng: “Lạy Chúa, chính Chúa thấu suốt lòng mọi người; giữa hai người này, xin chỉ cho thấy Chúa chọn ai, để nhận chỗ trong sứ vụ Tông Đồ, chỗ Giu-đa đã bỏ để đi về nơi dành cho y.” Họ rút thăm, thăm trúng ông Mát-thi-a: ông được kể thêm vào số mười một Tông Đồ“ (Cv 1,15-26).

 

Theo bản tường thuật trên thì Mát-thi-a chính là người đã cùng Nhóm Mười Một đi theo Chúa Giê-su suốt thời gian Người sống giữa họ, kể từ khi Người được ông Gio-an làm phép rửa cho đến ngày Người lìa bỏ họ và được rước về trời. Ông là người phải cùng với Nhóm Mười Một làm chứng rằng, Chúa Giê-su đã phục sinh.

 

Theo sử gia Êusêbiô – Giám mục Thành Cesarea -, thì Thánh Mát-thi-a là người xuất thân từ một gia đình giầu có tại Bê-lem. Ngài biết Chúa Giê-su ngay từ lúc còn là một thanh niên, và là một trong nhóm 70 Môn Đệ của Ngài. Khi còn sinh thời, đích thân Chúa Giê-su cũng đã từng sai nhóm này đi loan báo Triều Đại Thiên Chúa (xc. Lc 10,1).

 

Theo một số truyền thuyết thì Thánh Mát-thi-a chỉ hoạt động Tông Đồ tại vùng Giu-đê-a mà thôi. Và vì Ngài đã thực hiện quá nhiều phép lạ, đã có những bài giảng hết sức hấp dẫn cũng như đã làm cho rất nhiều người trở lại Ki-tô giáo, nên đã bị tố cáo trước Thượng Hội Đồng của người Do-thái, và cuối cùng đã bị Thượng Hội Đồng này kết án tử hình bằng cách bị ném đá. Nhưng do Ngài vẫn sống sót sau cuộc ném đá, nên theo phong tục của người Rô-ma, người ta đã dùng một chiếc rìu để chém đầu Ngài.

 

Theo một số truyền thuyết khác thì trước tiên, Thánh Mát-thi-a đã loan báo Tin Mừng tại Hy-lạp, rồi tại vùng Cáp-ca và tại vùng Biển Đen của Êthiopia. Vào năm 63, Ngài đã bị dân ngoại ném đá nhưng vẫn sống sót. Cuối cùng, người ta đã phải dùng rìu để chặt đầu Ngài.

 

Có truyền thuyết kể rằng, Ngài đã bị những kẻ chuyên ăn thịt người bắt trói. Trong lúc chúng định ăn thịt Ngài thì Thánh An-rê Tông Đồ đã hiện ra với ánh sáng chói lòa để cứu Ngài thoát khỏi tay bọn ác nhân đó. Và rồi Ngài đã được thanh thản ra đi với cái chết bình an.

 

Ngay từ thế kỷ thứ II đã xuất hiện một cuốn Ngụy Phúc Âm với tên gọi là: „Tin Mừng Theo Thánh Mát-thi-a“.

 

Phần lớn các Thánh Cốt của Thánh Mát-thi-a hiện đang được bảo quản và tôn kính tại Vương Cung Thánh Đường Đức Bà Cả ở Rô-ma. Vào thế kỷ thứ IV, với sự trợ giúp của Đức Giám Mục Agritius, Thánh Helena, tức hoàng thái hậu của hoàng đế Constantin, đã chuyển một phần Thánh Cốt của Thánh Mát-thi-a về Trier (một thành phố cổ nằm ở phía Tây nước Đức, và là cố đô của Đế quốc Rô-ma). Phải mãi tới thế kỷ thứ IX trở đi mới xuất hiện những văn bản nói về nơi bảo quản và tôn kính các Thánh Cốt của Thánh Mát-thi-a. Và mãi tới năm 1050 người ta mới lần đầu tiên thấy được các Thánh Cốt của Thánh Nhân tại Trier. Kể từ đó, các Thánh Cốt của Ngài mới được đặt lên trên bàn thờ của nhà thờ St. Eucharius.

 

Mộ của thánh Mát-thi-a tại Trier là ngôi mộ duy nhất của các Thánh Tông Đồ nằm ở phía Bắc dẫy núi Alpe. Có truyền thuyết cho rằng, một phần thánh Cốt của Thánh Mát-thi-a đã được chuyển từ Trier tới Goslar (thuộc bang Niedersachsen của Đức ngày nay). Một phần Thánh Cốt khác của Ngài thì lại được mang từ Trier tới Padua (một thành phố nằm ở phía Bắc nước Ý), và được bảo quản và tôn kính trong nhà thờ Thánh Giustina.

 

Vào thế kỷ XII, Đức Giám Mục Lambert de Liège đã biên soạn một cuốn hạnh Thánh Mát-thi-a. Đây là một bộ sưu tập về các phép lạ, các thị kiến vào mỗi dịp dân chúng tổ chức mừng kính Ngài, cũng như những bài tường thuật về các biến cố phát hiện ra các Thánh Cốt của Ngài, kể cả những lần di chuyển các Thánh Cốt đó. Vào thời Trung Cổ, rất nhiều tín hữu đã muốn hành hương tới mộ của Thánh Mát-thi-a. Cũng trong thời gian ấy, nhiều Huynh Đoàn mang tên Mát-thi-a đã được thành lập. Ngày nay, việc hành hương để viếng mộ Thánh Mát-thi-a cũng vẫn đang còn là điều mong ước đối với nhiều tín hữu.

 

Trong hội họa và điêu khắc, Mát-thi-a luôn có mặt trong các bức tranh hay các bức phù điêu về các biến Cố Chúa Thánh Thần Hiện Xuống, biến cố Đức Maria qua đời và được rước về trời, đặc biệt là biến cố nhóm Mười Một bầu chọn Ngài làm Tông Đồ. Tuy nhiên, trong các bức họa về nhóm 12 Tông Đồ thì Ngài lại thường bị lu mờ bởi sự hiện diện của Thánh Phao-lô. Cũng trong nghệ thuật hội họa, Thánh Mát-thi-a luôn được trình bày với một cuốn sách trên tay để tượng trưng cho phẩm vị Tông Đồ, và một chiếc rìu hay một chiếc kích (một loại vũ khí thời cổ) để tượng trưng cho phúc Tử Đạo của Ngài.

 

Người ta cho rằng, câu cuối cùng trong Kinh Tin Kính các Tông Đồ là do Ngài thêm vào: „et vitam aeternam – và sự sống đời đời“.

 

Vô vàn những phong tục về Thánh Mát-thi-a đã phát sinh từ lòng đạo đức bình dân, thậm chí có cả những điều dị đoan nữa. Theo đó, tại Bô-hê-mi-a, cứ vào ngày 24 tháng 02 (trước đây, Lễ kính Thánh Mát-thi-a được cử hành vào ngày này), người ta sẽ rung những cây ăn trái để cầu mong cho chúng được bội thu. Trong đêm mừng kính Thánh Nhân, người ta sẽ lấy những chiếc lá của cây Thường Xuân đem đặt trên mặt nước để cầu mong cho được khỏe mạnh khỏi phải ốm đau. Thậm chí, trong đêm mừng kính Thánh Mát-thi-a người ta còn gieo những lá quẻ để thăm dò tương lai nữa.

 

Trước đây, Giáo hội Công giáo mừng kính Thánh Mát-thi-a vào ngày 24 tháng 02. Tuy nhiên, kể từ khi có cuộc cải tổ Lịch Phụng Vụ (1969) tới nay, Lễ của Thánh Mát-thi-a đã được Giáo hội Công giáo cử hành vào ngày 14 tháng 05 với bậc Lễ kính. Nhưng riêng các Giáo phận thuộc khối tiếng Đức thì vẫn mừng kính Thánh Mát-thi-a vào ngày 24 tháng 02.

 

Giáo hội Tin Lành cũng vẫn giữ nguyên ngày mừng kính Thánh Mát-thi-a là ngày 24 tháng 02.

Giáo hội Anh giáo thì mừng kính Thánh Mát-thi-a vào cả hai ngày: 24 tháng 02 và 14 tháng 05.

Giáo hội Chính Thống giáo mừng kính Thánh Mát-thi-a vào ngày mồng 09 tháng 08.

Còn Giáo hội Cốp-tít thì lại mừng kính Thánh Nhân vào ngày mồng 04 tháng 03.

 

Lm. Đa-minh Trần Tiến Thiệu, O.Cist.

Bài cùng chuyên mục:

Thánh Rose Venerini (1656-1728) (06/07/2022 10:13:02 - Xem: 2,035)

Thánh Rose sinh ở Viterbo, Ý Ðại Lợi, năm 1656. Cha ngài là một bác sĩ. Sau cái chết của vị hôn phu, Rose gia nhập một tu viện nhưng chỉ được vài tháng cô đã phải về nhà để chăm sóc người mẹ goá sau khi cha cô từ trần.

Thánh Maria Goretti Trinh Nữ Tử Đạo, ngày 06/07 (05/07/2022 10:05:32 - Xem: 2,540)

Thánh Maria Goretti sinh ngày 16 tháng 10 năm 1890 tại Corinaldo, Italia, và qua đời với tư cách là vị Thánh Đồng Trinh Tử Đạo ngày mồng 06 tháng 07 năm 1902 tại Nettuno, Italia.

Thánh Thomas Tông Đồ, ngày 03/07 (02/07/2022 10:03:08 - Xem: 2,935)

Thánh Thomas Tông Đồ hay cũng còn được gọi là là Đi-đy-mô, xuất thân từ một gia đình nghèo túng tại Galilea, Do-thái. Tuy nhiên, không ai biết về ngày tháng năm sinh của Ngài, cũng không ai biết Ngài đã sinh ra tại địa điểm cụ thể nào ở Galilea.

Thánh Phêrô và Phaolô, Ngày 29 tháng 6 (28/06/2022 10:29:19 - Xem: 3,033)

Giáo hội mừng kính hai thánh Tông đồ Phêrô và Phaolô trong cùng một ngày nhằm nói lên tầm quan trọng của hai vị trong công cuộc xây dựng, phát triển Giáo hội và mở mang Nước Chúa.

Thánh Irênê Giám mục Tử Đạo (ngày 28/06) (27/06/2022 08:16:11 - Xem: 263)

Thánh Irênê sinh tại Tiểu Á vào giữa thế kỷ II. Chúng ta biết được phần nào ngày sinh của Ngài, dựa vào bản tường thuật Ngài viết về thánh Policarpô. Ngài viết cho Flôrinô:

Lễ Trái tim vẹn sạch Đức mẹ Maria  (24/06/2022 08:56:02 - Xem: 287)

Phúc âm Thánh Luca ba lần trực tiếp nói về Trái Tim Mẹ là nền tảng chính yếu lòng tôn sùng Trái Tim Mẹ:

Thánh Gio-an Tẩy Giả , ngày 24/06 (22/06/2022 10:25:57 - Xem: 2,577)

Thánh Gio-an Tẩy Giả là một nhà giảng thuyết người Do-thái. Tin Mừng theo Thánh Lu-ca cho biết, Ngài là con của tư tế Da-ca-ri-a, thuộc nhóm A-vi-a, dòng tộc A-ha-ron, và chào đời tại vùng Judea, Do-thái, chỉ trước Chúa Giê-su chừng sáu tháng (xc. Lc 1,5-36; 1,39-80).

Thánh Louis Gonzaga, Ngày 21 tháng 6 (20/06/2022 10:22:54 - Xem: 2,303)

Thánh Louis Gonzaga được Giáo hội Công giáo cử hành Lễ kính nhớ vào ngày 21 tháng 06. Ngài là một trong những vị Thánh qua đời trong lúc tuổi đời còn rất trẻ, và được nhiều tín hữu tôn kính mến yêu nhất.

Thánh Rô-mu-an-đô Viện Phụ, ngày 19/06 (18/06/2022 10:20:24 - Xem: 3,220)

Ngài là Viện Phụ của Đan Viện Camaldoli, là nhà sáng lập và là người cải tổ của nhiều Đan Viện Tại Ý.

Nến bàn thờ và các loại nến khác trong phụng vụ (14/06/2022 17:39:24 - Xem: 401)

Vị trí của nến bàn thờ là được đặt trên bàn thờ hay chung quanh/gần bàn thờ, tùy theo cấu trúc của bàn thờ và cung thánh,

  • Bài viết mới
    • Hãy sống vì nhau

      Một con én không làm nên mùa xuân, nhưng nếu con én nào cũng nghĩ như thế, thì sẽ chẳng bao giờ có mùa xuân. Một tác giả khuyến danh nào...

    • Tự tử và những hiểu lầm của chúng ta

      Tự tử thật sự là một cách chết kinh khủng, nhưng chúng ta phải hiểu, ít ra trong hầu hết trường hợp, nó là một căn bệnh, một sự sụp đổ...

    • Thánh ý Chúa là sự bình an của con

      “Con người chỉ hạnh phúc thực sự khi chu toàn và bước đi trong đường lối mà Thiên Chúa đã vạch ra cho họ.”

    • Suy nghĩ và cầu nguyện Chúa nhật 15 TN năm C

      Yêu thương không phải là cho đi một cái gì, nhưng là cho đi chính bản thân. Kahlil Gibran có một câu nói chí tình: “Bạn cho đi quá ít khi...

    • Thành công của người môn đệ Chúa

      Hạnh phúc của bạn là mang lại cho người khác được hạnh phúc. Sứ mạng truyền giáo vẫn là lời mời liên lỷ dành cho bạn và tôi.

    • Suy nghĩ và cầu nguyện Chúa nhật 14 TN năm C

      Thánh Gioan Phaolô II khẳng định: “Không một ai trong những người tin vào Đức Kitô, cũng không một tổ chức nào trong Giáo Hội được miễn...

    • Gia vị cho bài giảng CN 14 Thường niên năm C

      Kính thưa quý cha, một số cha có ngỏ lời muốn sư tầm những truyện, những giai thoại và những dụ ngôn... để đưa vào bài giảng cho giáo dân...

    • Bận lòng cùng Chúa

      Con thấy cầu nguyện hình như mình nói với chính mình, chứ không nói với Thiên Chúa? Không biết cầu nguyện như thế nào mới đúng cách và...

    • Nghỉ hè: Nghỉ ngơi như Thiên Chúa

      Sự nghỉ ngơi của Thiên Chúa không có ý nghĩa trong chính mình, nhưng chỉ trong tương quan của Ngài với vũ trụ đã được tạo dựng.

    • Ươm mầm đức tin

      Làm cách nào để giáo dục giới trẻ theo tinh thần Công giáo? Bởi ngày nay lớp trẻ dù mới 8–10 tuổi đã bắt đầu phân biệt hiệu này hiệu kia,...

    Câu chuyện chiều thứ 7